Saint Blaise: de heilige die je moet aanroepen bij keelpijn

Devotie voor de heilige Blaise van Sebaste, arts en beschermheilige van specialisten in oren, neus en keel, die keelaandoeningen geneest. De hulpheiligen. Wanneer en wie aanroepen als je ziek bent.

De heilige Blaise is altijd het voorwerp geweest van een speciale cultus onder de gelovigen. Hij was niet alleen een uitstekende bisschop en martelaar, aan wie veel wonderen en wonderen zijn toegeschreven, maar hij wordt ook herinnerd als arts en in het bijzonder als de heilige die je moet aanroepen voor keelkwalen. Dit is een van de redenen waarom hij wordt beschouwd als de beschermheilige van oor-, neus- en keelspecialisten, de artsen die ziekten van de oren, neus en keel behandelen.

Sinds het begin van de heiligenverering is het altijd gebruikelijk geweest om aan een van hen het vermogen toe te schrijven om zich tegen bepaalde ziekten te beschermen of ze zelfs te genezen.

Deze vorm van volksdevotie was vrij wijdverspreid, vooral in de Middeleeuwen, en vanaf de 13e eeuw ontwikkelde zich in Duitsland een vorm van cumulatieve devotie tot de Hulpheiligen. Dit was een groep van veertien heiligen die werden geassocieerd met remedies voor een reeks ziekten en gezondheidsproblemen, van keelpijn tot koorts, van epilepsie tot de pest, van kiespijn tot lepra. In de 15e eeuw bepaalde paus Nicolaas V dat deze 14 heiligen op 8 augustus gevierd zouden worden, hoewel hun cultus in 1969 werd afgeschaft door paus Paulus VI.

De veertien hulpheiligen zijn : Acace (migraine, kwelling), Barbe (koorts, bliksem, plotse dood), Blaise (keelpijn), Christophe (pest, storm, reisongevallen), Cyriaque (verleiding, bezetenheid door demonen), Denis (hoofdpijn, syfilis), Egide (onvruchtbaarheid, paniek, nachtmerries, epilepsie, waanzin, oprispingen van de huid), Erasmus (buik- en darmpijnen, risico’s van bevalling), George (pest, lepra, huidziekten), Eustachius (ustions, eeuwig of tijdelijk vuur), Catharina van Alexandrië (tong- en taalziekten), Margaretha van Antiochië (risico’s van bevalling), Pantaleon (consumptie), Vite (mentale ziekten, lethargie, chorea, epilepsie, watervrees).

Wie was de heilige Blaise?

De heilige Blaise leefde in Armenië tussen de 3e en 4e eeuw. Hij werd waarschijnlijk geboren in de stad Sebaste, nu in Turkije, waar hij bisschop werd. Hij was ook arts. Er is niet veel over hem bekend en er zijn weinig verhalen, vaak tegenstrijdig, mondeling overgeleverd of in oude hagiografieën. Hij werd gemarteld voor zijn geloof en onthoofd nadat hij lange tijd was gemarteld met ijzeren kammen die werden gebruikt om wol te kaarden. Er zijn veel legendes over hem overgeleverd, zoals de legende dat toen hij de bergen in vluchtte om aan vervolging te ontkomen, de dieren van het bos hem opzochten, zachtaardig en volgzaam, zozeer zelfs dat een wolf, die het varken van een arme vrouw had gestolen, het op bevel van de heilige teruggaf.

Zijn cultus wordt gevierd op 3 februari, de vermoedelijke dag van zijn dood. Ondanks het feit dat zijn overblijfselen in een storm naar Rome werden verscheept en terechtkwamen op de kust van Maratea, op de berg Saint Blaise, toonden veel kerken in het hele Middellandse Zeegebied fragmenten van zijn lichaam als relikwieën. Dit droeg bij aan de verspreiding van de cultus van deze heilige, aan wie zelfs na zijn dood buitengewone genezende krachten werden toegeschreven.

Onder de verschillende beelden die de heilige voorstellen, moeten we het zilveren beeld noemen dat bewaard wordt in de Basiliek van Maratea. Het is een getrouwe replica van een gestolen origineel uit de 18e eeuw.

Onder de verschillende wonderen die aan hem worden toegeschreven is de redding van een kind dat dreigde te stikken na het inslikken van een visgraat. Sint Blaise zou ook zijn eigen handen hebben gebruikt om de Basiliek van Maratea te verdedigen, waar zijn overblijfselen liggen, door met zijn vingers een kanonskogel te stoppen die door de Fransen werd afgevuurd tijdens het beleg van december 1806, zoals blijkt uit de afdrukken die nog steeds aanwezig zijn op de kanonskogel zelf.

In Fiuggi zou hij in 1298 wonderbaarlijke vlammen hebben opgewekt om de pauselijke troepen te ontmoedigen die de stad wilden belegeren. Om deze reden werd hij gekozen tot beschermheilige van de stad en tot op de dag van vandaag worden op de avond van 2 februari grote stapels hout, stuzze genoemd, ter ere van hem op het plein verbrand.

Sint Blaise is ook een van de beschermheiligen van Salemi, vlakbij Trapani. In 1542 werd de regio geteisterd door een sprinkhaneninvasie die de gewassen vernietigde en iedereen tot hongersnood veroordeelde. Gebeden tot Sint Blaise bevrijdden de boeren van dit onheil en sindsdien worden op de feestdag van de heilige miniatuurbroden bereid, cavadduzzi, ofwel sprinkhanen, en cuddureddi, gemaakt in de vorm van een keel. Mensen met keelproblemen laten hun keel ook zegenen door de priester met twee brandende en gekruiste kaarsen. Onlangs is er ook een grote historische reconstructie geweest die herinnert aan het wonder van de sprinkhanen.

In het klooster gewijd aan Sint-Blaijs in Durrës, Albanië, wordt nog steeds gezegd dat in de 20e eeuw een rots een olie begon uit te spuiten met ongelooflijke genezende krachten. Duizenden getuigen zouden getuige zijn geweest van het wonder en de plek is vandaag de dag nog steeds een bedevaartsoord.

Waarom wordt hij beschouwd als de beschermheilige van de keel?

Onder de vele verhalen wordt ook gezegd dat de heilige Blaise niet alleen levens redde door zijn kunst als arts, maar ook door te bidden, in de naam van God, en dat hij veel mensen die dreigden te stikken door botten of botten die vastzaten in hun keel, redde met zijn wonderbaarlijke aanraking.

In de Libri Medicinales van Aetios van Amida, een Griekse medische schrijver die in de eerste helft van de zesde eeuw in Mesopotamië leefde, lezen we over de behandeling van keelpijn:

“Als de ribbel of het bot niet naar buiten wil komen, richt je dan tot de patiënt en zeg tegen hem: “Kom naar buiten, bot, als je al een bot bent, of iets anders: kom naar buiten zoals Lazarus op de stem van Christus uit het graf kwam, en Jona uit de buik van de walvis.” Of zeg, nadat je het kruisteken op de zieke hebt gemaakt, de woorden die Blaise, de martelaar en lijfeigene van Christus, in soortgelijke omstandigheden placht te zeggen: “Of je stijgt op of je daalt neer”.

Gebed tot Sint-Blaijs voor de keel

Tot op de dag van vandaag wordt de heilige Blaise beschouwd als de beschermheilige van iedereen die lijdt aan min of meer ernstige keelkwalen, zozeer zelfs dat er een gebed aan hem is gewijd:

O God, Redder van de wereld, die deze dag wijdde door het martelaarschap van de meest gezegende Blaise, en hem dit voorrecht verleende, naast andere genaden, om alle ziekten van de keel te genezen: Wij bidden in smeekbede uw onuitsprekelijke barmhartigheid, en wij vragen u zich te verwaardigen om door uw vroomheid deze broden, deze wijn, dit water en deze vruchten te zegenen die uw trouwe mensen vandaag vroom tot u hebben gebracht om gezegend te worden; opdat allen die ervan proeven bevrijd worden van alle zweren van de keel, en van alle andere zwakheden van de ziel en het lichaam, en een goede gezondheid ontvangen, door de verdiensten en voorspraak van dezelfde gezegende Blaise, uw Martelaar en Paus: U die leeft en heerst, God, voor eeuwig en altijd. Amen 

Producten van de kloosters

Naast gebeden en devotie tot Sint-Blaijs is een goede remedie tegen keelpijn en seizoensziekten te vinden in kloosterproducten, in het bijzonder propolisspray, snoepjes en bijenkorfproducten.

Vooral de propolis keelspray van Herboristerie Bénédictine is een bondgenoot van onschatbare waarde als het gaat om de aanpak van slecht weer. Propolis is een krachtig antisepticum dat de vermenigvuldiging van ziektekiemen, bacteriën en virussen tegengaat, bacteriën doodt en het immuunsysteem versterkt. Deze hars, die bijen altijd al gebruikten om hun bijenkorven te versterken, te verzegelen en te desinfecteren, heeft wonderbaarlijke deugden, zelfs om de seizoenswisseling en de ontberingen van de winter met meer dan één pijl in de boog te trotseren. Sinds de oudheid, bij de Egyptenaren, Grieken en Romeinen, werd deze stof gebruikt als bestanddeel van parfums en als geneesmiddel om doornen en steken te verwijderen, zwellingen te verminderen, gewrichtspijn te verzachten en vooral als hoestmiddel.

Veel van de snoepjes en snoepjes die in kloosters worden geproduceerd of die worden gemaakt volgens oude recepten die exclusief zijn voor monniken, hebben ook opmerkelijke balsamico-eigenschappen en zijn bovendien heerlijk. Sommige hebben zelfs een antibacteriële werking, zoals de propolis snoepjes gemaakt volgens het recept van de monniken van de abdij van Finale Ligure.